عەدنان کەریم

بڵێسەی بەرەنگاریی گەلی کورد بەگشتی و هێزەکانی سوریای دیموکراتیك لەسوریا لەبەرانبەر پیلان وهێرشی گرووپە تووندڕەوەکانی دەسەڵاتی حکوومەتی کاتیی سوریا بووژانەوەیەکی سیاسیی نوێی لە هەموو کوردستاندا هێنایە سەر شانۆی سیاسی.

ڕاستە کە لە ئاکامی ئەو گەلەکۆمە و دەستێکەڵکردنە چەندین جەمسەرە ناوچەیی و ناوخۆیی و زلهێزی جیهانیەدا، لەهاوکێشەیەکی ناهاوسەنگدا، جۆرێك لە پاشەکشەی سیاسی و ئیداری سەپێنرا بەسەر ڕۆژاوادا، بەڵام  ئەو ژیانەوە سیاسیەی کە دۆخی ئەو بەرانبەرکێیە لە هەموو بەشەکانی کوردستاندا بەدوای خۆیدا هێنای مانا و هێمای پۆزەتیڤی زۆری هەیە.

ئەوەی لە چەند هەفتەی ڕابوردوودا لە ڕۆژاوا ڕوویدا لەبنەڕەتدا پاشەکشەی ( هەسەدە ) نەبوو بەڵکوو ڕەنگدانەوەی واقیعێکی ئاڵۆزی بنەڕەتی تری مەسەلەی کوردە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا لە چوارچێوەی سەرهەڵدانی هاوکێشەی دۆخێکی ئیمپریالیستیی نوێ کە لەشەڕی غەزەوە دەستی پێکردووە.

ڕێگری لە دەرکەوتنی سیاسیی بەهێزی کورد لە سوریای دوای ڕووخانی ڕژێمی پێشووی ئەو ولاتەوە هەر لەیەکەمین ڕۆژەکانەوە بوو بە تەوەری کۆدەنگیەکی سووری – تورکی و هاودەنگیەکی زلهێزە جیهانیەکان لەگەڵیاندا. ئەو دەرکەوتن و هاتنە سەر شانۆیەی کورد لە ململانێ سیاسیەکان کە لە ٢٠١٢ ەوە دەستی پێکرد و دواتر لە فۆرمی ئیدارەی خۆسەریی ڕۆژاوادا خۆی بەرجەستە کرد هەر زوو بوو بە جێی کینە و دوژمنی لەلایەن زۆرینەی ڕەوت و هێزەکانی ئەو سەردەمەی سوریاوە بە دنەدان و ئاراستەکردنی ڕاستەوخۆی حکوومەتەکەی ڕەجەب ئەردۆغان. تورکیای ئەردۆغانی بەوەشەوە نەوەستا بەڵکوو،  بە کۆمەکی دارایی قەتەر و سعودیە، سنووری وڵاتەکەی لەگەڵ ڕۆژاوای کوردستاندا کرد بە کریدۆرێك بۆ هاتنەناوەوەی دەیان هەزار کەس لە هەموو سووچێکی دونیاوە و پەیوەستبوونیان بە ڕێکخراوی تیرۆریستیی داعشەوە کە بەشی زۆری تواناکانی بۆ لێدان لە هێزەکانی کوردانی سوریا تەرخان کردبوو. تورکیا ڕۆڵی پشتی جەبهە و بەڕێوەبەرایەتیی تەجنیدی تیرۆریزمی ئەگێڕا و ئێستاش هەمان ڕۆڵ ئەبینێت.

مۆدێلێکی نوێی سیاسەتکردنی کوردستانی

پارتی یەکگرتووی دیموکراتی ( پەیەدە ) و هێزەکانی سوریای دیموکرات ( هەسەدە ) نەریت ومۆدێلێکی نوێیان لەمێژووی بزووتنەوەی سیاسی و چەکداریی کوردستانیدا هێنایە سەر شانۆ.

ئەم مۆدێلە سیاسیە لەسەر چەند پایەی بنەڕەتی دامەزرابوو کە بە کورتی بەمجۆرەبوون:

١/ بونیاتنانی کۆمەڵگای مەدەنی – دیموکراتیك نەك تەنها لەبواری سیاسیدا بەڵکوو وەکوو کۆمەڵگایەکی مۆدرین لە ڕووی فەرهەنگی و کۆمەڵایەتیشەوە.

٢/ هەڵخراندنی هێزی جەماوەریی خەڵك بەشێوەی سیاسی و چەکدار و پشتبەستن بە هێزی ئەوان وەکوو بکەری سەرەکی لە خەباتی سیاسی و ئاوێتەکردنی هەردوو توخمی  بەرەنگاریی جەماوەری و تێکۆشانی چەکدار. 

٣/ یەکسانیی جێندەری و بەگەڕخستنی هێزی ژنان لە بڕیاری سیاسی و چەکداری و بەرەنگاریی میللی لەبەرزترین ئاستدا.

٤/ گرتنەبەری سیاسەتی دۆستی و هاوخەباتی لەگەڵ گشت پێکهاتە نەتەوەیی و ئاینیەکانی خەڵکی سوریا و ناوچەکانیان بە دوور لە دەمارگیری نەتەوەیی و ڕەگەزی و ئاینی وتائیفی و تێکۆشان بۆ سوریایەکی ئازاد و دیموکراتیك و فرەیی. زاڵکردنی بەرژەوەندیی هاوبەش و پێکەوەژیانی یەکسانی هەموو پێکهاتەکان لەجێی دووبەرەکی و قینی نەتەوەیی و ئاینی وتائیفی.

٥/ پێداگری لەسەر سیاسەتێکی نیشتیمانیی کوردستانی و چاری مەسەلەی کورد لە سوریا لە چوارچیوەی یەکسانیی ڕاستەقینە و بەشداریی چالاکانەی گەلی کورد لە ژیانی سیاسی و دەسەڵات لە سوریا لە سەر بناغەی یەکسانیی سیاسی و دەستوووریی کورد و عەرەب و هەموو پێکهاتە ئیسنیکیەکانی وڵات.

٦/ بەڕێوەبردنی دەسەڵاتی یەکەکانی خوارەوە لەهەموو ئاستەکاندا بەشێوەی دیموکراتیی ڕاستەوخۆ لەلایەن خودی خەڵکەوە.

٧/ بەربەرەکانێ لەگەڵ هەموو شێوازەکانی تووندڕەویی ئاینی و مەزهەبی و پەیڕەوی لە سیکۆلاریزمێکی هاوسەنگ کە بتوانێ کایەی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئاینی نەبن بە بواری پێکدادان.

ئەو ئاراستە گشتیانەی سیاسەتی هەسەدە و بەڕێوەبەریی خۆسەری لە کوردستانی ڕۆژهەڵاتدا، بە هەوڵ و تێکۆشانی چەندین ساڵی هێزەکانی سوریای دیموکرات، توانی هێزێکی کۆمەڵایەتیی گەورە لە ڕۆژئاوادا بێنێتە سەر شانۆی سیاسی و کۆمەڵایەتی. بەرجەستەکردنەوەی ئەم تاقیکردنەوەیە بەشێوەیەکی سروشتی، دوور لە نەریتی هەڵخراندنی ئایدیۆلۆجی و عەقیدەسازی،  بەجۆرێك کە بیانکات بە بکەری سەرەکیی سەر شانۆی ململانێ چارەنووس سازەکانی ١٠ ساڵی ڕابووردوو، بە دەسکەوت و دەسپێشکەریەکی مێژوویی ئەژمار ئەکرێت. ئەو ڕاستیە پێش هەموو شتێك نیشاندەری ناوەڕۆکی گوتاری سیاسیی ئەو هێزە و خوێندنەوەی دروستی ئەوان بوو بۆ دۆخی کۆمەڵگای کوردستانی لە سوریادا. ئەو بەرهەمەی لەو جۆر و مۆدێلە لە ئەکتی سیاسی هاتە ئاراوە، سەرباری دەیان کۆسپ و دژواریی سەخت، نیشاندەری ئەو حەقیقەتەبوو کە هەستان لە پێویستیەکانی ژیانی خەڵك و خەون وتوانا و هیوا پەنگەوەخواردووەکانی ئەوانەوە بۆ ئازادی و ژیانێکی نوێ و سەرفراز وفۆرمی کرانەوەی کۆمەڵایەتی و سیاسیی ئاسوودە، ئەتوانێ وەکوو موگنایسێك هێزی لەبن نەهاتووی خەڵك هەڵخرێنێت و بتەقێنێتەوە و ئەوان بکات بە ڕەقەمێکی سیاسیی کاریگەر لە هاوکێشە و ململانێ سیاسیەکاندا.

پێکهاتەی هەسەدە و ‌پەیکەرە ڕێکخراوەیی و هێزە چەکدارەکەی لە تۆڕی بونیادە خێڵەکی و نەریتیەکانی کۆنی کۆمەڵگا یا سەرۆك هۆز و پیاوماقووڵە کۆنەکان یا ئۆلیگارشی و خاوەن موڵك وکۆمپانیا و سەرمایەکانەوە سەری دەرنەهێنابوو. ئەم فۆرمە لەسیاسەتکرد  بەرهەمی خستنەگەڕی پێکهاتە سروشتی و نوێکانی ناو کۆمەڵگای ئەم سەردەمەی ڕۆژاڤا بوو بەتایبەتی چینەکانی خوارەوە و لاوان و ژنان و هەموو ئەوانەی عەوداڵی ژیانێکی نوێ بوون. هەسەدە خودی خەڵکی کرد بە خاوەن دۆزی خۆیان و مانایەکی ئازادیخوازانەی کرد بەباڵای مەسەلەی خەبات بۆ نەهێشتنی ستەمی نەتەوەیی و تێکۆشان بۆ یەکسانیی نێوان نەتەوەکان. 

ڕەنگبێ لەو ڕاستایەدا کێشی گرێی ئایدیۆلۆجی و دەستێوەردان لە دەرەوە و ڕابەرپەرستی میرات و نەریتی کۆنەپارێزی کوردایەتی ڕۆڵێکی نەرێنیی کەمیان بووبێ لە خاوکردنەوەی تەوژمی ئەو بزووتنەوە بەرەنگاریە میللیە و تێکەڵکردنی فایلەکان لێرە و لەوێ، بەڵام سەرپێکەوتن و گوژمی گشتیی بزووتنەوەکە لەوە بەهێزتر بوو کە ئەوانە پەکی بخەن.

مخابن لە ئاستی گشتیی سوریادا ئەم ئاراستە سیاسیە هاوتا وهاوەڵ و دەنگدانەوەیەکی ئەوتۆی بۆ پەیدانەبوو.

هۆکاری سەرەکیی ئەو دیاردەیەش ڕوونبوو. تۆتالیتاریزمی عەرەبیی ڕژێمی بەعس بەدرێژیی ٦٠ ساڵ دەسەڵات، گشت کەرەسە و کۆڵەکەکانی کۆمەڵگای مەدەنی و فەرهەنگی کۆمەڵایەتی و سیاسیی وردوخاش کردبوو. لەو وێرانەیەدا گەرای ئیخوانیزم و بیری تووندڕەوی ئیسلامی لەژێرەوە کنەی کردبوو و ئەوەی ڕژێمەکەی بەعس بەسەرکوت بۆی نەکرابوو ئیسلامی سیاسی و گرووپە ئیسلامیەکان بەناوی دژایەتیی دیکتاتۆریەتی ڕژێم و بەرگری لەفەلەستینەوە، هێندەی تر ڕیشاڵی کۆمەڵایەتی و فەرهەنگیی کۆمەڵگای سوریایان لەبنەوە ژەهراوی کردبوو. زەلکاوی دیکتاتۆریەت هەمیشە هەوێن و ژینگەی گونجاو بۆ دواکەوتوویی و فەرهەنگی و توڕەهاتی کۆن سازئەکات.

ڕاپەڕینی ڕەوای ساڵی ٢٠١١ ی خەڵکی سوریا  زۆر زوو لە چوارچێوەی پلانێکی ناوچەیی و ناوخۆییدا،بەهەوڵ و پشتگیریی تورکیا و شێخ نشینەکانی کەنداو، پاڵپێوەنرا بۆ ناو زەلکاوی تەراتێنی تووندڕەوی و تیرۆریزمی ئیسلامی. بەپترۆدۆلاری کەنداو و ئەندازیاریی دەزگای هەواڵگریی تورکیا، ئەوەی پێی ئەوترا ” ئۆپۆزیسیۆنی ” سوریا لەدژی ڕژێمەکەی بەشار ئەسەد، بوو بە مۆڵگەیەکی گەورە و مناڵدانی پایەڕێژی وسەرهەڵدانی دەیان گرووپی تووندڕەو و تیرۆریستی وەکوو سوپای ئازادی سوریا وقاعیدە و جەبهەی نوسرە وداعش و سوڵتان موراد و زۆری تر. بەوجۆرە ڕیزبەستنێکی سیاسی – چەکداریی تەواو لەنێوان ئەو کۆکتێلە لەهاوپەیمانیی هێزە عروبی و ئیسلامیەکاندا بە سەرپەرشتیی ڕاستەوخۆی میتی تورکی،  داڕشتنی بۆ کرا. پایەی ئایدیۆلۆجیی ئەو هاوپەیمانیە سیاسی – چەکداریە لەسەر بنەمای ئاینی – نەتەوەیی بە ئاراستەیەکی تووندڕەوی و کاری تیرۆریستی دامەزرابوو.

ئەوەندی بگەڕێتەوە سەر مەسەلەی کورد، سەرلەوحە و خاڵی هاوبەشی نێوان هەموو ئەو گرووپانە بریتی بوو لە هاشاکردن لە شوناسی کورد و بەتایبەتیش دژایەتیی هەمووجۆرە دەرکەوتنێکی سیاسیی گەلی کورد لەو ململانێ و قەیرانەی کە سوریا تێیکەوتبوو. سیاسەت و ستراتیجیەك کە درێژەپێدەری هەمان پرۆژەی بەعسیی عروبیی ئەسەد و ڕژێمە ڕووخاوەکەی بوو.

پەیەدە ودواتریش هەسەدە، لەبنەڕەتدا بۆبەرپەرچدانە وەیسیاسەتی سڕینەوەی شوناسی کوردو شۆفێنیزم ودیکتاتۆریەتی ڕژێمی سوریا هاتەسەر شانۆی تێکۆشانی سیاسی وەکوو بەشێك لەڕاپەڕینی گەلانی سوریا. بەڵام ئاڵوگۆڕی هاوکێشەکان و هاتنەسەرخەتی خێرای تورکیا وکۆکردنەوەی هێزەکانی ئۆپۆزیسیۆنی سوریا لەدەوری پرۆژەکەی ئەردۆغان، بەرەیەکی سیاسی و چەکداری نوێی لەبەرانبەر خەڵکی کوردستانی سوریا و پەیەدەدا کردەوە کە ئامانجی ئەوەبوو هەموو جووڵە و بزاوتێکی سیاسیی ئامانجدار لە نوتفەوە خەڵتانی خوێن بکات و لەلانکەدا بیخنکێنێت.

ئەو هاوپەیمانیە فاشیستیەی کە لە داڵانەکانی دەزگای هەوڵگریی توکیاوە نەخشەی بۆ داڕێژرا، پرۆژەی سیاسیی سەربەخۆی رۆژاڤای بە ڕێگری یەکەمی بەردەم پلانەکەی خۆی دائەنا.

لەو دۆخەدا خەونی کوردانی سوریا بۆ ئازادی و ڕزگاری لە شۆفێنیزم و دیکتاتۆریەتی دەوڵەتی عەرەبیی سوری لە جەرگەی قەیرانی قووڵی حکوومەتی بەشار ئەسەددا، تووشی بەربەستێکی ترسناکی تریش هات و لەهەردوولاوە پاڵەپەستۆ و فشارەکانیان یەکانگیربوون بۆ لەقاڵبدانی دەرکەوتنی سیاسیی کورد و خۆڕێکخراوبوون و چەکداربوونی سەربەخۆی ئەوان لەژێر چەتری پڕۆژەیەکی ئازادیخواز و مەدەنیدا.

پرۆژەی سیاسیی ئازادیخوازی کوردانی سوریا بە پێشەنگی و دەسپێشکەریی پەیەدە، کە دواتر لە قاڵبی هێزەکانی سوریای دیموکراتیکدا وەکوو لەشکرێکی جەماوەری – چەکدار خۆی نمایش کرد، پرۆژەیەك کە هەندێ لە خاڵەکانیم لە پێشەوە باسکرد، ناکۆکیەکی تەواوی هەبوو لەگەڵ پرۆژە ئیسلامی – نەتەوەییە تووندڕەوەکەی بەرەی هاوپەیمانیی ئۆپۆزیسیۆنی سوریادا و بەهیچ کڵۆجێك بواری پێکەوە ژیان و هەڵکردنیان نەبوو. هەر ئەو ناکۆکیەش  سنوورەکانی ململانێ بەردەوامەکانی ئێستای نێوان کوردی ڕۆژاڤا و دەسەڵاتی وابەستەی ئێستای سوریا پێکدێنێت و داهاتووشی دیاری ئەکات.

کێشەیەکی بابەتکردی گەورەی ئەو ستراتیجیە سیاسیە ئەوەبوو کە، سەرباری هەوڵە بێدرێغەکانی هەسەدە، ئەو بزووتنەوە و پرۆژەکەی سنوورەکانی کوردستانی تێنەدەپەڕاند. هێشتا دۆخ و ژینگەی سیاسی و فیکری و کۆمەڵایەتی لە سوریادا نەخەمڵابوو بۆی. تەوژمی  شۆفێنیزمی نەتەوەیی عەرەبیی سەردەست و گوژمی بیری ئیسلامی سیاسیی لە ناو گەلانی و پێکهاتەکانی سووریا، بەتایبەتیش لەناو زۆرینەی عەرەبی سوونەی ئەو وڵاتەدا، ژینگەی گونجاو و پێویستیان خەفەکردبوو بۆ سەرهەڵدانی گوتار و ڕەوتی ئازادیخوازی و هاوژیانی ویەکسانیخوازی  هەر بەشێك یا گشت پرۆژەکەی هەسەدە یا نموونەیەکی تری لەو چەشنە.

بەوجۆرە جێی سەرسووڕمان نیە کە بۆچی ئەو دوڕگەیەی بەرەنگاری لە ڕۆژاوادا بەتاك کەوتەوە لەناوەڕاستی دەریای پڕ لەشەپۆل و زریانی سوریایەکدا کە ڕەوتی ئیسلامی تووندڕەو لووتبەرزیی نەتەوەیی شۆفێنی خەفەی کردووە و هێزی بووژانەوە و ژیانەوەی تیایدا لاواز کردووە.

دەرنەکەوتن یا سەربەرزنەکردنەوەی هێز و ئاراستە و بزووتنەوەی ئازادیخواز و سەرکزیی کۆمەڵگای مەدەنی لە ململانێکانی تا ئێستای سوریادا کوردی لە ململانێی ناوخۆی ئەم قۆناغەدا بەتاكخستەوە و بانگەوازەکانی هەسەدە، تائێستا، بێوەڵام ماوەتەوە.

ئەو ژینگەیە وهاوکێشەی لاسەنگی ڕۆژاڤا – سوریا ئەگەری سەرهەڵدانی گوتار و دەمارگیریی نەتەوەیی لەناو کوردی سوریا و ناوچەکەشدا بەکراوەیی ئەهێڵێتەوە و هەسەدەش ناچارئەکات بە قبووڵکردنی نیشتنەوە بە دیار دەسکەوت و داخوازیی بەرتەسکتر لە گفتوگۆی ئەم قۆناغەی لەگەڵ دەسەڵاتی دیمەشقدا.

ئەوهاوکێشەیەی نێوان ناوەند – هەرێم لە عێراقدا، بۆ نموونە، لەبەر هۆکاری مێژوویی و فەرهەنگیی جیاواز وتایبەت، بەوجۆرە نەبوو. ئەو ڕاستیە کاتێك بەرجەستەتر  خۆی ئەنوێنێ کە بێدەنگیی کۆمەڵگای نێونەتەوەیی، ڕای گشتیی دونیا، حکوومەتە خاوەن ڕۆڵەکان لە ململانێکانی سوریا و ناوچەکە و تەنانەت بزووتنەوە چەپ و ئازادیخوازەکانی جیهانیش لەبەرچاوبگرین لەبەرانبەر ئەو پیلانەی کە ڕۆژواوا لەگەڵی ڕووبەڕووە.

درێژەدان بە بەرەنگاری: چۆن؟

ئەوەی من لێرەدا ئەیڵێم تەنها خوێندنەوەی سیاسیی دۆخەکەیە بەوجۆرەی کە هەیە بە هەموو هاوکێشەکانیەوە نەك بەو جۆرەی دڵخوازی ئێمەبێت یا ڕەچەتەیەك بێت بۆ دەستەوەستانی بەڵکوو ڕاستیەکی ئەو ژینگە سیاسیەیە کە ئەبێ لە حیساباتی سیاسیدا کار بۆ پڕکردنەوەی بکرێت.

هەسەدە وکورد لەسوریا و دەرەوەی ئەوپش هێشتا خاوەنی زۆرێك لەکارتوهێزی ئامادە لەسەرشانۆی ململانێکان وهێزی پەنگەوەخواردوو شتنکە هێشتا نەهاتوونەتە سەرتەختەی شانۆی ململانێکان.

لەوەرچەرخانێکی لەم چەشنەدا و پاش تێپەڕاندنی تاقیکردنەوەیەکی ئاڵۆزی هەمەجەمسەر، بەدەسکەوت و پاشەکشە و پێشڕەویەوە، بزووتنەوەی ئازادیخوازی گەلی کوردی سوریا لەبەرانبەر پێویستیی ئیست و چاوپیاخشاندنەوەیەکی ورد و ستراتیجیدایە. پێویستیی ودربینیەکی قووڵ و هەمەجەمسەر لەبەرانبەردایە کە سەرکردن بەناو لمدا یا تەنها دڵخۆشکردن بە سەروەریەکانی تا ئێستا یاخود مانەوە لە پەنای شێوازەکانی پێشووی تێکۆشان بە تەنها، هەموویان ڕەچەتەی پاشەکشەن.

ورووژاندنی ئەم بابەتە لەهەموو ئاستەکانی سەرەوە و خوارەوەی کۆمەڵگای کوردستانی و دۆستە ئازادیخوازەکانی، لەناوەندەکانی بیر ی سیاسی و ئاستی میدیایی وڕۆشنبیری و سیاسیدا، ئەتوانێ کۆمەكی گونجاو بکات بە هەسەدە وەکوو هێزی بەرەی یەکەمی بەرەنگاری. ئەو بووژانەوە جەماوەریە کوردستانیەش کە بەهەموو وزە و تواناوە هاتۆتە سەرشەقام و مەیدانی پشتگیری لەو قەلایەیەی بەرەنگاری کۆدەنگیەکی جەماوەریی کوردستانیی هێنایە بەرهەم کە سنوورەکانی تێپەڕاند ، ئەو بووژانەوەیە سەرمایەیەکی مادی و مەعنەویی گەورەیە بۆ بەرەنگاریی ڕۆژاوا بەگشتی و هەسەدە بەتایبەتی.

لێرەوە پێویستیی چاوگێڕانەوەیەك بە قۆناغێکی پڕ لە سەروەری و بەرەنگاریی پڕ شکۆ لەم تەوەرانەی تێکۆشانی هەسەدەدا بووە بە ناونیشانی ئەم وەرچەرخانە: 

یەکەم:سەرباری دەسگرتن و پێداگری بەو دەسکەوتە کەمانەی ئەو ڕێکەوتنەی ٣٠ کانوونی یەکەمی ٢٠٢٦ ، ئەبێ ئەو بابەتە بە ڕووحی لێکتێگەیشتنێك چاوی لێبکرێ نەك وەکوو بەڵگەنامەیەکی دەستووری و کۆتایی بۆ چاری مەسەلەی کورد لە ڕۆژاوا.

دووەم: داڕشتنی بەرنامەیەکی لانیکەم و لانی زۆری ئامانجی گەلی کورد و داخوازیە بنەڕەتیەکان لەناوخۆی کوردستانی سوریا. ڕێکەوتنێکی نیشتیمانی لەگەڵ  هەر هێزێکی کوردستانی لە ڕۆڤاوا بەیەکدەنگی  لەسەر بەرنامەیەکی لەو چەشنە تا هەم ڕێگە لە بیانووی هەر هێزێکی سیاسیی ناوخۆ بگرێت و هەمیش بوارنەدات بە دەسەڵاتی دیمەشق بۆ ڕاکێشانی هیچ هێزێکی کوردستانی بۆناو گەمەکانی بەمەبەستی فشار بۆسەر هەسەدە.

٣/ سەربەخۆیی پەیەدە و هەسەدە تۆکمەتر بکرێت لەڕووی ڕێکخراوەیی و خاوەندارێتی بڕیاری سیاسی و ەکوو هێزێکی کوردستانیی لە سوریا. پێناسەکردنەوەی سنوورەکانی پەیوەندیی ڕێکخراوەیی و ناوەندی بڕیاردان لەگەڵ هەموو هێز و لایەنەکانی کوردستانیی دەرەوەی سووریا.

٤/ سەرباری پێداگریی لەسەر کوردستانی بوونی قەوارەی ڕێکخراوەیی و پرۆژە و گوتاری سیاسی، پەنجەرەکانی لێکتێگەیشتن و تەفاعول و گفتوگۆ و هاوئاهەنگی لەگەڵ هەموو پێکهاتە و قەوارە سوریەکان لەناوخۆ و دەرەوەدا زیاتر بکرێتەوە لەچوارچێوەی بەرنامە و پرۆژەی تایبەت سەبارەت بە مافە دیموکراتی و دەستووریەکان لە ئێستای سوریادا و ئیستیحقاقاتی داهاتوو.

٥/ پێداگری لەسەر دەسکەوتەکانی تا ئێستای ئیدارەی خۆسەری لەژێر هەر ناونیشانێك بێت کە ڕووی لە پارێزگاری بێت لە قەوارەی نیمچە سەربەخۆی ڕۆژاوا بەشێوەی ناناوندێتی سیاسی و بەڕێوەبەری.

٦/ هێشتا کرانەوەی کۆمەڵگای سوری، بە ئاراستەی بووژانەوەی کۆمەڵگای مەدەنی و عەلمانی و خواستە دیموکراتیەکان و ئازادیی تاك و کۆ، یەکێکە لە ئەگەرەکان لەسایەی بێتوانایی دەسەڵاتی ئێستا لە چارەسەری دەیان قەیران کە بۆ بنیاتنانەوەی دەوڵەت و سیستمی سیاسی و کۆمەڵایەتی ڕێیان گرتووە لە چەسپاندنی دەسەڵاتی حکوومەتی کاتی و گێڕانەوەی ئیستیقراربۆ سوریا. سەرمایەگوزاری و کار و دەسپێشکەری ڕۆژاڤا لەو بوارەدا پەنجەرەیەك ئەکاتەوە بۆ ئاراستەی داهاتووی ژیانی سیاسی لە سوریادا.

لە ناو زۆر ناوەند و توێژی خەڵکی سوریادا هێستا هەسەدە بە سیمبولی بونیاتنانی سوریایەکی دیموکرات و ئازاد و مەڵبەندێک بۆ پێکەوە ژیانییەکسانی پێکهاتەکان و جێندەری چاوی لێئەکرێ و پێویستە سەرمایەگوزاریی تەواو لە بوارەدا لەلایەن هەسەدەوە بکرێت .

٧/ برەودان بە گوتارێکی نیشتیمانیی کوردستانی سەبارەت بەمەسەلەی کورد لە سوریا و چارەسەرکردنی وەکوو بەشێك لە کێشەی دیموکراتی و ئازادیی خەڵکی سوریا.

بەدرۆ خستنەوەی هەڵمەتی سیاسی و میدیایی شوفێنستی چەواشەکار سەبارەت بە جیاخوازی و ڕەگەزپەرستیی نەتەوەیی کورد و پەیوەندیی دەرەکی. پێداگریی لەسەر پەیوەندیی ئۆرگانیکی پێویستیی جێگیرکردنی نیزامێکی دیموکراسی و چاری مەسەلەی کورد لە سوریا لە چوارچێوەی یەکسانیی پێکهاتەکانی ئەو وڵاتە.

٨/ ڕێکخستنەوە و چالاککردنەوەی  بواری دیبلۆماسی و لۆبیکردن و ڕاکێشانی سۆز و پشتیوانیی ڕای گشتی و بزوتتنەوەی ئازادیخواز وژنان لە دونیا  پێویستی بە ئامادەبوونێکی نەقشەمەندی داینامیك و کاریگەر هەیە لەناو ڕەوەندی کوردی  لەدەرەوە کە لە مانگی ڕابوردوودا ڕۆڵی گەورەی بینی لە ناساندنی بەرەنگاریی ڕۆژاوا و گەیاندنی پەیامەکەیان لە ئاستێکی زۆر فراواندا.

                                                  ——————————————–

ئەو قەیرانەی دەسەڵاتی ئێستای سوریا و سەرجەم سیستمئ سیاسی – کۆمەڵایەتی تیایدا دەرگیرە بە ئاراستەی بونیاتنانەوەی دەوڵەت لە سوریادا، زۆر قووڵە و کۆسپی ناوخۆیی و دەرەکیی زۆری لەبەردەمدا وەستاوە. پرۆژەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست نوێش، کە دەسەڵاتی لەسەر کاری ئێستای سوریا تێیدا تەنها میوانێکی کورت خایەنێتی، کۆسپ و گرفتی زۆری هەیە و لەوە ئاڵۆزترە کە لە ڕووکەشدا ئەبینرێ. دەروازەکانی قەیرانی ناوچەکە بەڕووی ئەگەری زۆردا کراوەن. پرسی کورد بووە بە جومگەیەکی ململانێ و توخمێکی دانەبڕاوی ئەو ململانێ فرە جەمسەرە لەناوچەکەدا. هەسەدە ئەتوانێ بە سازدانەوەی ڕیزەکانی و چێککردنی تاقیکردنەوەی زیاتر لە ١٠ ساڵ تێکۆشانی دەوڵەمەندی خۆی بە تین و گوژمێکی نوێوە بێتەناو شانۆی ململانێ نوێکانی ئێستا و هەر وەرچەرخانێك کە بێتەئاراوە لە هاوکێشە پڕ لە ئاڵوگۆڕ وبەردەوامەکانی ناوچەکەدا. چێك و بەڵانسێك کە ببێت بەسەرچاوەی بەهێزبوونەوەیەکی دینامیکیی چەندایەتی و چۆنایەتیی نوێ.  

شوباتی ٢٠٢٦