عەلی مەولود

دەوڵەتی ئیسلامی ئێران زیاتر لە چوار دەیەیە، ستراتیژی سیاسی “ئیمپریالیزمی ناوچەیی” بەڕێوەدەبات و بەقەولی خۆی شۆڕشی ئیسلامی هەناردەی وڵاتانی دەوروبەر دەکات، ئەزمەکان و شەڕەکانی دەباتە ئەودیو سنوورەکانی خۆی، بە هێزی ئایدیۆلۆژی و پارەو دارایی، لەسەر حسابی هەژاری و برسێتی گەلانی ئێران، لەناوچەکەدا گرووپگەل و دەسەڵاتی لەشێوەی خۆی دروستکردووە، کە بەکردەوە بوون بە مەکۆی تیرۆر و هۆکاری نەبوونی ئاساییش و سەرچاوەی پشێوی سیاسی.

ئێستا، بەهۆی سزا ئابووریەکان و شەڕی دوانزە رۆژەو ئەم شەڕەی لە ئارادایە: ژێرخانی ئابووری و سەربازی وڵاتەکەی وێران بووە و وەکو پێشوو توانای تەمویل و پڕچەککردن و پاراستنی گرووپەکانی دەرەوەی نەماوەو گرووپە بریکارەکانیشی لەوڵاتانی تر بەهۆی لێدانە کەمەرشکێنەکانی ئیسرائیل و ئەمریکاوە، ناتوانن وەکو جاران شەڕی بە وەکالەتی بۆ بکەن، ئەمە کۆماری ئیسلامی خستۆتە بەردەم هەلومەرجێکی نوێ، کە بریتیە لە کشانەوەی ناچاری بۆ ناوخۆی ئێران و لەپێشینەدانانی مانەوەی ڕژێم لە تاران، لەچاو پاراستنی میلیشیاکان لەناوچەکە.

گەرچی ئەمریکا و ئیسرائیل شەڕیان بردۆتە ناوماڵی خۆی، بەڵام هێشتا ئەمریکا بەهۆکاری نەبوونی بەدیلێکی دڵخواز، نایەوێت کۆماری ئیسلامی بەتەواوی بڕوخێت و زۆرتر پێیخۆشە وەک سەرقەپاغی کێشەگەلێک بمێنێتەوە بەڵام ببێت بە دەسەڵاتێکی ناوخۆیی ئێرانی عاقڵ کە چیتر رێگری و مەترسی بۆ نەخشەو بەرژەوەندی ئەمریکا-ئیسرائیل دروست نەکات، بۆ ئەو مەبەستە دەست لە سوپاو حکومەت و دامەزراوەکانی دەپارێزێت و زۆرتر سوپای پاسداران و توانای سەربازی ئاسمانی و دەریایی و وزەی وڵاتەکە کراونەتە ئامانج.

پاشەکشەی ئێران لە ئیمپریالیزمێکی ناوچەییەوە بۆ هێزێکی ناوخۆیی ئێرانی گەمارۆدراو، بەشێکی گرنگە لە ویستی ئەمەریکا، چین و ڕوسیاش (یەکەمیان وەک کڕیاری سەرەکی وزە و دووەمیان وەک هاوپەیمانی سەربازی) نایانەوێت ئێران لە نەخشەی سیاسی ناوچەکە بسڕێتەوە. بەڵام لاوازبوونی ئێرانیان پێباشە کە هەم وەک کارتێکی فشار بەرامبەر ڕۆژاوا دەمێنێتەوە و هەم چیتر نابێتە هۆکاری جەنگ کە بازاڕی وزە و ئابووری جیهان بخاتە مەترسی.

پاشەکشەکردن لە ململانێی دەرەکیدا، بە لەقبوونی هەژموونی ناوچەیی و لە سنوورەکان ناوەستێت، بەڵکو دەگاتە قوڵایی ئێران و لەناوخۆدا ترس دەڕەوێنێتەوەو زەمینە دەسازێنێت بۆ ورووژاندنی سەرلەنوێی  پرسی سنوورە سیاسی و جوگرافیە لۆکاڵیەکان و گوتاری شوناسە چینایەتی و کۆمەڵایەتیەکان، واتە شکانی هەیبەتی سیاسی و سەربازی دەوڵەتی ئێران لە دەرەوە، شەرعییەتی ناوخۆییشی پتر دەخاتە ژێر پرسیار و ناوەند لاواز دەکات و ئەگەری ئەوە دێنێتە پێشەوە  ئێرانی ناوەندی بەرەو ئێرانی فرەناوەند بچێت.

ئێران مۆزایکێکی نەتەوەیی و وڵاتێکی فرە ئیتنیکیە، کە هەندێکیان خاوەن پێشینەی مێژوویی و جوڵانەوەی سیاسی خۆیانن، دانیشتوانی ناوچە جیاوازەکان کە ساڵانێکی زۆرە لەژێر ستەمی ناوەندگەراییدان، ڕوو لە جوڵانەوە لۆکاڵیەکان دەکەن و دوورنیە هەرێمی سیاسی خۆبەڕێوەبەر(ئیتنیکی و نەتەوەیی) رابگەیەنن.

بۆ بزووتنەوە کۆمەڵایەتییەکانیش دەرفەت دەڕەخسێت، بزووتنەوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی و جووڵانەوە کرێکاری و جەماوەرییەکان گەشە دەکەن و شۆڕشی ژن، ژیان ئازادی، وەک ئاگری ژێر خۆڵەمێش دەگەشێتەوە، بەشێوەی رێکخراو بەشداری بزووتنەوە کۆمەڵایەتیەکان لەپرۆسەی سیاسی و ژیانی سیاسی زیاد دەکات و گوشار بۆ سەر حکومەت، لەپێناوی چاکسازی یاسایی و باشترکردنی هەلومەرجی ژیان، تەوژمێک بەخۆی دەدات.

کۆماری ئیسلامی دەسەڵاتی داسەپاوی نوخبەیەکی سیاسییە، نوێنەرایەتی هەموو چین و توێژەکان و هەموو پێکهاتە نەتەوەیی و ئیتنیکی و تەنانەت ئاینیەکانیش ناکات، ئەگەر بشمێنێتەوەو لەم شەڕەش دەربازی بێت، ناتوانێت تەنها خەریکی ساڕێژکردنی برینەکانی خۆی بێت، بەڵکو لەبەرامبەر خواستی خۆبەڕێوەبەری ناوچە جیاوازەکان و خواستی باشبوونی ژیانی خەڵک و بۆ ڕێگری لە تەقینەوەی کۆمەڵایەتی، دەبێت لەگەڵ پێکهاتەی ئیتنیکی و کۆمەڵایەتی جیاواز لە ناوخۆدا بکەوێتە دانوستان یان شەڕی ناوخۆ.

بەجیا لەو شەڕەی لەدەرەوە لەگەڵ کۆماری ئیسلامی دەکرێت، هاوکات رژێم لەبەردەم شەڕێکی ناوخۆیی چارەنووسساز دایە، کە خەباتی کۆمەڵایەتی – سیاسی ئەوانەی چیتر ئامادە نین باجی خەونە ئیمپریالیستییەکانی نوخبەیەکی سیاسی بدەن و هۆشیاری نەوەی نوێ و تەکنەلۆژیا و سۆشیاڵ میدیا، رۆڵی گرنگی تێیدا دەبینن و شەقامەکان و کۆڕ و کۆبوونەوەی جەماوەریەکان چارەنووسی ئێران و کۆماری ئیسلامیش دیاری دەکەن.